表單驗證幾乎是每個後台專案都躲不掉的工作。看似簡單,真要做得既好用又好維護,從規則約定、介面設計到反覆測試,每一環都不輕鬆。真正熟練的開發者往往懂得「善假於物」:把重複的邏輯沉澱成可複用的插件,之後只需宣告,不必再抄一遍又一遍的判斷語句。
下面分享一個自己動手寫的表單驗證插件,除了常規的非空、正則校驗,還支援把欄位值送到後端做 Ajax 異步檢查(例如判斷編號是否重複)。
每個需要驗證的表單元素後面緊跟一個 <span>,靠它的 class 與屬性來描述驗證需求:
· class 含 valid:這個元素需要驗證;同時含 nullable 則表示允許為空。
· rule:驗證規則,可以是內建名稱(int、number)也可以是自訂正則。
· msg:驗證失敗時的提示文字。
· to:目標元素的 name 值,若元素本身是唯一的,可以省略,此時插件取 span 的前一個兄弟節點作為目標。
· ajaxAction:需要後端異步校驗時填寫請求地址。
插件初始化時會遍歷所有帶 valid 的 span,找到對應的表單元素並綁定事件。校驗不通過時,元素加上紅色邊框,滑鼠移上去會浮現錯誤提示。
觸發時機有兩種:點擊提交按鈕時主動呼叫 SimpoValidate.valid();以及元素失去焦點(blur)時自動校驗單個欄位。
.failvalid { border: solid 2px red !important; }
SimpoValidate = {
// 內建驗證規則
rules: {
int: /^[1-9]\d*$/,
number: /^[+-]?\d*\.?\d+$/
},
ajaxCheckResult: true,
// 初始化:遍歷 span,綁定 blur 事件
init: function () {
$(".valid").each(function () {
if ($(this)[0].tagName.toLowerCase() != "span") return;
var validSpan = $(this);
var to = validSpan.attr("to");
var target = to
? $("input[name='" + to + "'],select[name='" + to + "'],textarea[name='" + to + "']")
: validSpan.prev();
if (target) {
target.blur(function () {
SimpoValidate.validOne(target, validSpan);
});
}
});
},
// 全量驗證,全部通過回傳 true
valid: function () {
SimpoValidate.ajaxCheckResult = true;
var bl = true;
$(".valid").each(function () {
if ($(this)[0].tagName.toLowerCase() != "span") return;
var validSpan = $(this);
var to = validSpan.attr("to");
var target = to
? $("input[name='" + to + "'],select[name='" + to + "'],textarea[name='" + to + "']")
: validSpan.prev();
if (target && !SimpoValidate.validOne(target, validSpan)) bl = false;
});
return bl && SimpoValidate.ajaxCheckResult;
},
// 單個驗證
validOne: function (target, validSpan) {
var rule = SimpoValidate.getRule(validSpan);
var msg = validSpan.attr("msg");
var cls = validSpan.attr("class") || "";
var nullable = cls.indexOf("nullable") != -1;
var to = validSpan.attr("to");
var ajaxAction = validSpan.attr("ajaxAction");
SimpoValidate.removehilight(target);
if (!target) return true;
var tag = target[0].tagName.toLowerCase();
var type = (target.attr("type") || "").toLowerCase();
// checkbox / radio
if (tag == "input" && (type == "checkbox" || type == "radio")) {
if (!nullable && $("input[name='" + to + "']:checked").length == 0) {
SimpoValidate.hilight(target, msg);
return false;
}
return true;
}
// input / select / textarea
var val = tag == "textarea" ? target.text() : target.val();
if ($.trim(val) == "") {
if (nullable) { SimpoValidate.removehilight(target); return true; }
SimpoValidate.hilight(target, msg);
return false;
}
if (rule) {
var reg = new RegExp(rule);
if (!reg.test(val)) { SimpoValidate.hilight(target, msg); return false; }
}
if (ajaxAction) SimpoValidate.ajaxCheck(target, val, ajaxAction);
return true;
},
// Ajax 後端校驗(同步,確保提交前拿到結果)
ajaxCheck: function (target, value, ajaxAction) {
var data = new Object();
data[target.attr("name")] = value;
$.ajax({
url: ajaxAction,
type: "POST",
data: data,
async: false,
success: function (res) {
if (res.data == true) {
SimpoValidate.removehilight(target);
} else {
SimpoValidate.ajaxCheckResult = false;
SimpoValidate.hilight(target, res.data);
}
}
});
},
getRule: function (validSpan) {
var rule = $.trim(validSpan.attr("rule"));
switch (rule) {
case "int": return this.rules.int;
case "number": return this.rules.number;
default: return rule;
}
},
hilight: function (target, msg) {
target.addClass("failvalid");
target.bind("mouseover", function (e) { SimpoValidate.tips(target, msg, e); });
target.bind("mouseout", function () { SimpoValidate.removetips(); });
},
removehilight: function (target) {
target.unbind("mouseover").unbind("mouseout").removeClass("failvalid");
SimpoValidate.removetips();
},
tips: function (target, text, e) {
var style = "position:absolute;z-index:99999;left:0;top:0;background-color:#dceaf2;" +
"padding:3px;border:solid 1px #6dbde4;visibility:hidden;line-height:20px;font-size:12px;";
$("body").append("<div class='div-tips' style='" + style + "'>" + text + "</div>");
var tip = $(".div-tips").css("visibility", "visible");
var move = function (ev) {
tip.css({ top: ev.clientY + $(window).scrollTop() - tip.height() - 18, left: ev.clientX });
};
move(e);
$(target).mousemove(move);
},
removetips: function () { $(".div-tips").remove(); }
};
$(function () { SimpoValidate.init(); });
在表單元素後面加上 span 即可,例如:
<input type="text" name="postName" value="" />
<span class="valid" msg="必填,且長度不能超過50" rule="^(.|\n){0,50}$"></span>
<input type="text" name="postCode" value="" />
<span class="valid" msg="必填,且長度不能超過20" rule="^(.|\n){0,20}$"
ajaxaction="/HR/PostManage/AjaxCheckPostCode"></span>
<select name="postLevel">...</select>
<span class="valid" msg="請選擇崗位級別"></span>
<textarea name="remarks"></textarea>
<span class="valid" msg="長度不得超過500" rule="^(.|\n){0,500}$"></span>
提交時先攔一道:
function save() {
if (valid()) { $("#frm").submit(); }
}
function valid() { return SimpoValidate.valid(); }
效果圖:

小提醒:原實作在 validOne 開頭呼叫 removehilight(target, msg),而 msg 此時尚未宣告,實際上只傳了 target 生效;另外 Ajax 校驗用的是同步請求,會阻塞介面,若專案允許,建議改成非同步並用 Promise 串接提交流程。