「打飛機」是微信當年最紅的小遊戲,玩法簡單卻很上瘾:拖動戰機閃避敵機、自動連射子彈、擊落賺分數。它其實是學習 HTML5 Canvas 遊戲開發再好不過的練習題——涉及畫布繪圖、物件管理、碰撞偵測、遊戲迴圈與難度遞增,該有的要素幾乎都齊了。
// JavaScript Document
var c = document.getElementById("dotu");
var cxt = c.getContext("2d");
var img = newImg("./assets/bg_01.jpg");
var fps;
cxt.drawImage(img, 0, 0, 480, 800);
var flivverLog = 0;
var flivver1 = newImg("./assets/flivver.png");
var flivver2 = newImg("./assets/flivver2.png");
var flivver3 = newImg("./assets/flivver3.png");
// 用於記錄遊戲的時間,越到後面越快
var time1 = 0;
var time2 = 80;
// 積分
var jifen = 0;
// 隨機決定敵機速度
function getSudu(){
var number = parseInt(Math.random() * 10);
if (number < 5 && number > 0) {
return number;
}
return 1;
}
// 敵機物件
function flivverObj(hp, ewidth, eheight, eimg, esudu){
this.x = parseInt(Math.random() * 460 + 1); // 隨機的 X
this.y = 0;
this.hp = hp; // 血量
this.hit = 0; // 挨打計數
this.over = 0; // 是否死亡
this.width = ewidth;
this.height = eheight;
this.img = eimg;
this.sudu = esudu;
}
// 依機種產生敵機
function getFlivver(type){
switch(type){
case 1: return new flivverObj(100, 50, 30, flivver1, getSudu());
case 2: return new flivverObj(500, 70, 90, flivver2, getSudu());
case 3: return new flivverObj(1000, 110, 170, flivver3, getSudu());
}
}
// 子彈物件
function cartridge(x, y){
this.x = x;
this.y = y;
}
// 遊戲結束
function gameover(){
window.clearTimeout(fps);
$('.content').css('position', 'relative');
$('.content').append(
'<span style="position:absolute; top:5px; left:2px; font-size:150px;
color:#cc0000; text-align:center" id="sil"></span>'
);
$('#sil').html('你').hide().fadeIn(1000, function(){
$(this).html('你掛').hide().fadeIn(1000, function(){
$(this).html(
'<a href="javascript:location.reload();" style="color:#cc0000"
title="重新開始">你掛了</a> ' + jifen + ' 分'
).hide().fadeIn();
});
});
}
(function(cxt){
var dotu = { nums: 0 };
var flivver = new Array(); // 存放敵機
var flivverImg = newImg("./assets/flivver.png");
var me = { x: 240, y: 750 }; // 自己
var meImg = newImg('assets/me.png');
var cartridges = new Array(); // 子彈
var cartridgeImg = newImg('./assets/cartridge.png');
var boo1 = newImg('./assets/boo1.png'); // 爆炸動畫
var over = newImg('./assets/over.png');
dotu.update = function(){
dotu.setTimes(); // 更新時間與難度
dotu.setBg(); // 捲動背景
dotu.setFlivver(); // 敵機
dotu.setMe(); // 我方戰機
dotu.cartridge(); // 子彈與碰撞
cxt.font = "italic 20px 微軟雅黑";
cxt.strokeText("積分:" + jifen, 10, 30);
$('#fJS').html(flivver.length);
$('#zds').html(cartridges.length);
$('#scfj').html("1000/" + time2 + " 毫秒");
};
// 每 1000 個 frame 提升一級難度(間隔縮短 20)
dotu.setTimes = function(){
time1++;
if (time1 == 1000) {
time1 = 0;
time2 = (time2 == 20) ? 20 : time2 - 20;
}
};
/** 設置移動的背景:兩張圖接力捲動,做出無縫效果 */
dotu.setBg = function(){
dotu.nums++;
if (dotu.nums == 800) {
dotu.nums = 0;
}
cxt.drawImage(img, 0, dotu.nums, 480, 800);
cxt.drawImage(img, 0, dotu.nums - 800, 480, 800);
};
dotu.setFlivver = function(){
// 依計時生成敵機,並按比例決定機種
if (dotu.nums % time2 == 0) {
flivverLog++;
if (flivverLog % 6 == 0) {
flivver.push(getFlivver(2));
} else if (flivverLog % 13 == 0) {
flivver.push(getFlivver(3));
} else {
flivver.push(getFlivver(1));
}
}
for (a in flivver) {
flivver[a].y += flivver[a].sudu;
// 超出螢幕就移除
if (flivver[a].y > 780) {
flivver.splice(a, 1);
}
// 敵機死亡:播放爆炸動畫後移除
if (flivver[a].over > 0) {
flivver[a].over--;
if (flivver[a].over > 20) {
cxt.drawImage(boo1,
flivver[a].x + flivver[a].width / 2 - 20,
flivver[a].y + flivver[a].height / 2 - 10, 41, 39);
} else if (flivver[a].over > 2) {
cxt.drawImage(over,
flivver[a].x + flivver[a].width / 2 - 20,
flivver[a].y + flivver[a].height / 2 - 10, 40, 43);
} else {
flivver.splice(a, 1);
}
} else {
cxt.drawImage(flivver[a].img,
flivver[a].x, flivver[a].y, flivver[a].width, flivver[a].height);
// 判斷我方是否被撞
if (me.x > (flivver[a].x - flivver[a].width + 20)
&& me.x < (flivver[a].x + flivver[a].width - 20)
&& me.y < (flivver[a].y + flivver[a].height + 20)
&& (me.y + 72) > (flivver[a].y - 20)) {
gameover();
}
// 受擊閃白
if (flivver[a].hit > 0) {
cxt.drawImage(boo1,
flivver[a].x + flivver[a].width / 2 - 20,
flivver[a].y + flivver[a].height / 2 - 10, 41, 39);
flivver[a].hit--;
}
}
}
};
// 畫我方戰機
dotu.setMe = function(){
cxt.drawImage(meImg, me.x, me.y, 64, 72);
};
// 子彈移動與碰撞偵測
dotu.cartridge = function(){
if (dotu.nums % 10 == 0) {
cartridges.push(new cartridge(me.x + 30, me.y));
}
for (i in cartridges) {
// 飛出頂部就移除
if (cartridges[i].y < 0) {
cartridges.splice(i, 1);
continue;
}
cartridges[i].y -= 20;
cxt.drawImage(cartridgeImg, cartridges[i].x, cartridges[i].y, 7, 17);
// 子彈與敵機碰撞
for (j in flivver) {
if (flivver[j].over > 0) continue;
if (cartridges[i].x > flivver[j].x
&& cartridges[i].x < flivver[j].x + flivver[j].width
&& cartridges[i].y > flivver[j].y
&& cartridges[i].y - flivver[j].height < flivver[j].y) {
flivver[j].hit = 10;
$('#isdz').html('打中了編號' + j);
if (flivver[j].hp > 1) {
flivver[j].hp -= 80;
} else {
flivver[j].over = 40;
jifen += 50000;
}
cartridges.splice(i, 1); // 子彈消失
break;
}
}
}
};
// 綁定滑鼠移動事件
c.addEventListener('mousemove', function onMouseMove(evt) {
me.x = evt.layerX - $('#dotu').offset().left - 32;
me.y = evt.layerY - 36;
$('#sbX').html(me.x);
$('#sbY').html(me.y);
});
fps = setInterval(dotu.update, 1000 / 100);
}(cxt));
function newImg(src){
var obj = new Image();
obj.src = src;
return obj;
}
<!DOCTYPE html>
<html xmlns="https://www.w3.org/1999/xhtml">
<head>
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" />
<title>打飛機</title>
<script type="text/javascript" src="./jquery.min.1.7.1.js"></script>
<style>
body{padding:0; margin:0; text-align:center}
.content{border:1px #000 solid; width:480px; margin:0 auto; height:800px;
display:block; font-size:72px;}
.info,.blog{border:1px #000 solid; position:fixed; top:5px; right:5px;
width:150px; text-align:left}
.blog{left:10px; background:#000; text-align:center; width:100px}
.blog a{color:#FFF; text-decoration:none; font-size:15px;}
</style>
</head>
<body>
<div class="content">
<canvas id="dotu" width="480" height="800"></canvas>
</div>
<div class="blog"><a href="/">回到部落格首頁</a></div>
<div class="info">
滑鼠X:<span id="sbX"></span><br>
滑鼠Y:<span id="sbY"></span><br>
敵機數:<span id="fJS"></span><br>
子彈數:<span id="zds"></span><br>
打中:<span id="isdz"></span><br>
生成敵機時間:<span id="scfj"></span><br>
</div>
<script type="text/javascript" src="./dotu_game.js"></script>
</body>
</html>
遊戲迴圈。setInterval(dotu.update, 1000/100) 每秒執行一百次,每次重畫背景、更新敵機、畫我方、更新子彈並偵測碰撞。這是最直覺的寫法,但瀏覽器分頁在背景時會被節流,正式專案建議改用 requestAnimationFrame,並用時間差(delta time)計算位移,讓不同刷新率的裝置節奏一致。
難度遞增。敵機生成間隔由 time2 控制,每經過一千個 frame 就縮短 20 毫秒,最低壓到 20。敵機速度則由 getSudu() 隨機取 1~4,讓同一批敵機有快有慢。
碰撞偵測。這裡用的是最省事的矩形範圍判斷(AABB):比較我方與敵機的 x、y 座標區間是否有交集;子彈與敵機同理。這種做法足夠應付小遊戲,缺點是判定範圍是方形而非貼合圖形輪廓,飛機圖片四角透明處也可能誤判。
物件清理。敵機飛出畫面底部、子彈飛出頂部都要從陣列中 splice 移除,否則陣列會無限長大、效能持續下滑。這是入門者最常忽略的一點。
如果要把這個範例升級成完整作品,建議依序處理:把 for...in 改成一般的 for 迴圈(for...in 遍歷陣列時若中途 splice,索引會錯亂,容易漏掉元素);把滑鼠事件換成 touch 事件以支援手機;將遊戲狀態(進行中/暫停/結束)獨立管理,避免 gameover 後迴圈仍在跑;最後把繪圖邏輯與資料邏輯分層,讓程式碼更好維護。這些改動做完,你對 Canvas 遊戲開發的掌握就會很不一樣了。