身分證號碼的驗證不能只用一個正則打包了事。一個完整的號碼包含四段資訊:行政區代碼(前兩位)、出生日期、順序碼,以及最後一位的檢查碼。逐層驗證才能給出有意義的錯誤提示,也能攔下大部分偽造輸入。
下面的實作把驗證拆成主流程與四個子檢查,並透過提示元素回報具體失敗原因。
function nunber(allowancePersonValue) {
if (allowancePersonValue == "身份證號") {
$("#span_username").show();
$("#span_username").html("身份證號不能為空");
return false;
}
else if (isCardNo(allowancePersonValue) === false) { // 長度與格式
$("#span_username").show();
$("#span_username").html("您輸入的身份證號碼不正確,請重新輸入");
return false;
}
else if (checkProvince(allowancePersonValue) === false) { // 省份代碼
$("#span_username").show();
$("#span_username").html("您輸入的身份證號碼不正確,請重新輸入");
return false;
}
else if (checkBirthday(allowancePersonValue) === false) { // 出生日期
$("#span_username").show();
$("#span_username").html("您輸入的身份證號碼生日不正確,請重新輸入");
return false;
}
else if (checkParity(allowancePersonValue) === false) { // 檢查碼
$("#span_username").show();
$("#span_username").html("您的身份證校驗位不正確,請重新輸入");
return false;
} else {
$("#span_username").hide();
return true;
}
}
// 身份證前兩位代表的省級行政區
var vcity = {
11:"北京", 12:"天津", 13:"河北", 14:"山西", 15:"內蒙古",
21:"遼寧", 22:"吉林", 23:"黑龍江", 31:"上海", 32:"江蘇",
33:"浙江", 34:"安徽", 35:"福建", 36:"江西", 37:"山東",
41:"河南", 42:"湖北", 43:"湖南", 44:"廣東", 45:"廣西",
46:"海南", 50:"重慶", 51:"四川", 52:"貴州", 53:"雲南",
54:"西藏", 61:"陝西", 62:"甘肅", 63:"青海", 64:"寧夏",
65:"新疆", 71:"台灣", 81:"香港", 82:"澳門", 91:"國外"
};
// 1. 檢查格式:15 位全為數字,或 18 位前 17 位為數字、末位為數字或 X
function isCardNo(card) {
var reg = /(^\d{15}$)|(^\d{17}(\d|X)$)/;
if (reg.test(card) === false) return false;
return true;
}
// 2. 檢查省份代碼
function checkProvince(card) {
var province = card.substr(0, 2);
if (vcity[province] == undefined) return false;
return true;
}
// 3. 檢查生日
function checkBirthday(card) {
var len = card.length;
// 15 位:省(3) 市(3) 年(2) 月(2) 日(2) 序(3)
if (len == '15') {
var re_fifteen = /^(\d{6})(\d{2})(\d{2})(\d{2})(\d{3})$/;
var arr_data = card.match(re_fifteen);
var year = arr_data[2], month = arr_data[3], day = arr_data[4];
var birthday = new Date('19' + year + '/' + month + '/' + day);
return verifyBirthday('19' + year, month, day, birthday);
}
// 18 位:省(3) 市(3) 年(4) 月(2) 日(2) 序(3) 檢查碼(1)
if (len == '18') {
var re_eighteen = /^(\d{6})(\d{4})(\d{2})(\d{2})(\d{3})([0-9]|X)$/;
var arr_data = card.match(re_eighteen);
var year = arr_data[2], month = arr_data[3], day = arr_data[4];
var birthday = new Date(year + '/' + month + '/' + day);
return verifyBirthday(year, month, day, birthday);
}
return false;
}
// 驗證日期是否合法且在合理年齡範圍內
function verifyBirthday(year, month, day, birthday) {
var now = new Date();
var now_year = now.getFullYear();
// new Date 會自動把 2 月 30 日這種非法日期滾到下個月,因此要反查
if (birthday.getFullYear() == year
&& (birthday.getMonth() + 1) == month
&& birthday.getDate() == day) {
var time = now_year - year;
if (time >= 3 && time <= 100) return true; // 3 歲到 100 歲之間
return false;
}
return false;
}
// 4. 檢查碼驗證(ISO 7064:1983 MOD 11-2)
function checkParity(card) {
card = changeFivteenToEighteen(card); // 15 位先轉 18 位
var len = card.length;
if (len == '18') {
var arrInt = [7, 9, 10, 5, 8, 4, 2, 1, 6, 3, 7, 9, 10, 5, 8, 4, 2]; // 加權因子
var arrCh = ['1', '0', 'X', '9', '8', '7', '6', '5', '4', '3', '2']; // 餘數對照
var cardTemp = 0, i, valnum;
for (i = 0; i < 17; i++) cardTemp += card.substr(i, 1) * arrInt[i];
valnum = arrCh[cardTemp % 11];
if (valnum == card.substr(17, 1)) return true;
return false;
}
return false;
}
// 15 位升級為 18 位
function changeFivteenToEighteen(card) {
if (card.length == '15') {
var arrInt = [7, 9, 10, 5, 8, 4, 2, 1, 6, 3, 7, 9, 10, 5, 8, 4, 2];
var arrCh = ['1', '0', 'X', '9', '8', '7', '6', '5', '4', '3', '2'];
var cardTemp = 0, i;
card = card.substr(0, 6) + '19' + card.substr(6, card.length - 6); // 補上世紀
for (i = 0; i < 17; i++) cardTemp += card.substr(i, 1) * arrInt[i];
card += arrCh[cardTemp % 11];
return card;
}
return card;
}
呼叫方式很單純,搭配一個提示用的 span:
<input type="text" class="reg_txt" value="身份證號" name="userid" id="username"
maxlength="18"
onfocus="if(this.value=='身份證號'){this.value='';}"
onblur="if(this.value==''){this.value='身份證號';}nunber(this.value);"
style="border: 1px solid red;"><br>
<span class="c_red" id="span_username"></span>
幾點值得深究的地方。checkParity 用的是 ISO 7064:1983 MOD 11-2 演算法:把前 17 位分別乘上權重 [7,9,10,5,8,4,2,1,6,3,7,9,10,5,8,4,2],加總後取 11 的餘數,再對照表得出檢查碼。這套機制能偵測絕大多數的手誤輸入,因為它同時涵蓋單碼錯誤與大部分相鄰數字調換的情況。
verifyBirthday 裡的雙重驗證是另一個關鍵細節。JavaScript 的 new Date("2月30日") 不會報錯,而會自動進位成 3 月 2 日;因此必須把年月日拆出來比對,才能確認日期本身合法。
最後要務必注意:前端驗證只能改善使用者體驗,不能作為安全邊界。任何身分證號、手機號碼這類敏感個資,都必須在後端重新驗證,傳輸全程走 HTTPS,且依個資相關法規進行最小化蒐集與加密儲存。切勿把完整的驗證規則連同提示訊息暴露成可繞過的形式,更不要把使用者輸入的號碼寫入可被第三方讀取的日誌。